Aktualności

WIO KONIKU A JAK SIĘ POSTARASZ …

17.05.2026

Czy Chłopiec z Konikiem powróci z emigracji do swej małej ojczyzny- Krosna Odrzańskiego. Takie pytanie zadaje sobie wielu mieszkańców nadodrzańskiego miasta od wielu lat a osobliwe reminiscencje związane z figurą „Chłopiec z źrebakiem” innym razem zwaną „Chłopiec z Konikiem” znowu odżyły. Chciałbym zabrać głos, jako lubuszanin, który od lat tak jak wielu mieszkańców ma jednoznaczne zdanie, że rzeźba powinna powrócić do Krosna Odrzańskiego. O jej krośnieńskiej tożsamości świadczą rozliczne widokówki i fotografie z tamtego okresu stała ona na koszarowym placu Wermachtu. Rzeźbę wykonał w 1936 r. z okazji igrzysk olimpijskich w Berlinie niemiecki rzeźbiarz Hans Krückeberg.
Rzeźba została podarowana z okazji objęcia garnizonu przez nowego dowódcę. Rzeźba nie przedstawia beztroskiej zabawy chłopca z koniem a miała symbolizować tężyznę i gotowość niemieckiej młodzieży do pokonywania wszelkich przeszkód. W śród wielu dyskusji nt. rzeźby słychać i takie głosy „o co tyle szumu przecież to faszystowska rzeźba”. W 2019 r. jeden z zielonogórskich radnych nawet chciał dzieło zlustrować, zarzucając mu właśnie „nazistowski charakter. Skoro u niektórych budzi ona nazistowskie skojarzenia to pytam o inne budowle architektoniczne w Lubuskiem z czasów Crossen an der Oder czy Grynbergu. Ziemia Lubuska ma kilkusetną historię germańską i niemiecką czy ten historyczny fakt należałoby wygumkować czy raczej zaakceptować jako nierozłączną historyczną spuściznę. Co do samej spornej figury to pewne jest, że w latach pięćdziesiątych w naszym mieście rozgrywano turniej bokserski. Wówczas działaczom KS. Gwardia, który był klubem milicyjnym tak się spodobała rzeźba, że ją „zabezpieczyli” jako mienie poniemieckie. Natomiast krośnianie traktują to jako grabież przez ówczesną wszechmogącą milicję obywatelską i do tej pory co jakiś czas odżywa burzliwa dyskusja dotycząca zwrotu rzeźby. Pierwotnie stała ona przed milicyjnym klubem na ul. Strzeleckiej, aby wylądować w latach 60 obok palmiarni, gdzie stoi do dzisiaj. Przez ostatnie lata wrosła w krajobraz winnego grodu, gdzie pokolenia zielonogórzan i gości dla szczęścia targają konika za uszy spotykając się przy pomniku. Co ma najbardziej wytarte konik spod Zielonogórskiej Palmiarni? Grzbiet i uszy! No bo iluż mieszkańców i gości Winnego Grodu dosiadło go w ciągu kilkudziesięciu lat?! Zdjęcie na koniku to jedna z najpopularniejszych zielonogórskich pamiątek. Sielsko – ale nie krośnianom, którzy stoją na stanowisku, że rzeźba winna wrócić do Krosna nucąc słowa piosenek…. wio, koniku, a jak się postarasz… powrócisz tu, gdzie nadodrzański brzeg na co zielonogórzanie odpowiadają – poszły konie po betonie, niczego nie oddamy. W czasach powojennych wiele dóbr rabowano lub przewożono z miejsca na miejsce. Historia dowodzi, że tam, gdzie kierują się prawem i chęcią dobrosąsiedzkich stosunków tam zrabowane i wywiezione rzeczy powracają. Ten spór można raz na zawsze rozwiązać, bo jest on jak uśpiony wulkan w Islandii. W dyskusji na argumenty możemy uzyskać konsensus zamiast wylewać na siebie gromy w mediach i potęgować konflikt. Strona krośnieńska przedstawiała kilka wersji porozumienia wszystkie do udźwignięcia przez budżet lubuskiej stolicy a wśród rajców zielonogórskich odczytuję chęć kompromisu. Krośnianie nie negują faktu, że figura wrosła w krajobraz i ma sentymentalne znaczenie dla mieszkańców winnego grodu. Dalsze negowanie zielonogórskich władz praw Krosna do rzeźby nie ma racji bytu a może tylko eskalować konflikt. Wówczas władza komunistyczna wzięła, bo taki miała kaprys dzisiaj władza demokratyczna może to naprawić. Jeszcze niedawno za ówczesnego wieloletniego prezydenta miasta Zielona Góra było to wręcz niemożliwe.
Obecnie, kiedy wojewodą lubuskim jest – były burmistrz Krosna Odrzańskiego a prezydentem Zielonej Góry członek tej samej formacji politycznej jak nigdy jest szansa na dogadanie się w atmosferze empatycznej i mniej konfrontacyjnej niż przed laty. Można w myśl przysłowia wilk syty i owca cała znaleźć rozwiązanie kompromisowe, które zadowoli mieszkańców obu miast. Gmina Krosno Odrzańskie realizuje obecnie prace nad Gminnym Programem Rewitalizacji na lata 2024-2033. Z tej okazji warto upomnieć się ponownie o zwrot rzeźby lub sfinansowanie jej kopi przez miasto Zielona Góra to drugie rozwiązanie jest całkiem realne. Żeby można powiedzieć parafrazując słowa piosenki wio koniku wio, a jak się krośnieńscy i zielonogórscy radni i włodarze postarają dojedziesz do Krosna. W Europie znajduje się bardzo wiele rzeźb, których kopie lub repliki są rozmieszczone w różnych miastach. Jest to popularna praktyka mająca na celu udostępnienie sztuki szerszej publiczności, upamiętnienie postaci lub stworzenie lokalnej atrakcji turystycznej. Restytucja naszego mienia byłaby końcem wieloletniej sagi o krośnieńskiej rzeźbie – Chłopiec z Konikiem.