Aktualności

PORADNIK BEZPIECZEŃSTWA – WIEDZA, KTÓRA ZWIĘKSZA NASZE BEZPIECZEŃSTWO

10.01.2026

W ostatnim czasie mieszkańcy kraju, w tym województwa lubuskiego, otrzymali do skrzynek pocztowych oraz za pośrednictwem innych kanałów Poradnik Bezpieczeństwa. Publikacja została opracowana przez polski rząd – Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Zawiera ona podstawowe zasady postępowania w sytuacjach kryzysowych, przedstawione w przystępnej i czytelnej formie.
Bezpieczeństwo każdego z nas zaczyna się od wiedzy i świadomości elementarnych zasad. Umiejętność właściwego zachowania się w sytuacjach kryzysowych oraz odpowiednie przygotowanie na niespodziewane zdarzenia to wspólna odpowiedzialność nas wszystkich. Choć państwo polskie dba o ochronę obywateli, każdy z nas może wzmocnić bezpieczeństwo swoje i swoich bliskich, stosując się do zaleceń zawartych w Poradniku Bezpieczeństwa.
Wbrew pojawiającym się opiniom, nie jest to poradnik przygotowujący do wojny. To zbiór praktycznych wskazówek opracowanych przez ekspertów – strażaków, policjantów, żołnierzy oraz specjalistów od sytuacji kryzysowych i ekstremalnych. Obejmuje on zagadnienia związane z klęskami żywiołowymi, katastrofami komunikacyjnymi, a także zagrożeniami terrorystycznymi czy militarnymi.
Eksperci ds. bezpieczeństwa generalnie pozytywnie oceniają inicjatywę, wskazując jednak na pewne braki lub uproszczenia, m.in. w zakresie cyberbezpieczeństwa. W mediach społecznościowych pojawiły się również krytyczne komentarze, często wynikające z niezrozumienia idei poradnika. Mimo to należy podkreślić, że jest to potrzebna i cenna inicjatywa, mająca na celu podniesienie odporności społeczeństwa na zagrożenia.
Wielu z nas nie pamięta już zajęć z przysposobienia obronnego, niewielu odbyło zasadniczą służbę wojskową, a podstawowe zasady bezpieczeństwa często zostały zapomniane. Tym bardziej zasadne jest ich przypomnienie. Choć są to proste porady, mają one ogromne znaczenie praktyczne.
Czy wszyscy wiemy, jak zakomunikować swoje potrzeby służbom ratunkowym w sytuacji kryzysowej? Biała flaga oznacza potrzebę ewakuacji, czerwona – konieczność pomocy medycznej, a niebieska – zapotrzebowanie na żywność i wodę. Taka flaga może być wykonana nawet z elementu garderoby. Czy wiemy, jakimi gaśnicami gasić określone rodzaje pożarów i co oznaczają symbole: A – materiały stałe, B – ciecze, C – gazy, D – metale, F – tłuszcze i oleje?
Warto również zwracać uwagę na drogi ewakuacyjne w kinach, centrach handlowych czy miejscach pracy, znać miejsca zbiórki oraz pamiętać, że podczas pożaru nie korzystamy z wind. W sytuacji paniki nie należy schylać się po upuszczone przedmioty, ponieważ grozi to stratowaniem przez tłum.
Kierowcy powinni dbać o sprawność pojazdu i pełen bak paliwa przed wyruszeniem w trasę, nie zakładając tankowania po drodze. Telefon komórkowy, który dziś zastępuje mapę i środek komunikacji, powinien być naładowany, a ładowarka zawsze pod ręką.
Zaleca się również posiadanie domowych zapasów żywności o długim terminie przydatności, które należy regularnie kontrolować. W przypadku zagrożenia w domu najlepiej przebywać przy ścianach nośnych, z dala od okien. Poza miejscem zamieszkania schronienie mogą stanowić piwnice, garaże podziemne czy tunele.
Podczas ewakuacji należy zabrać dokumenty i gotówkę oraz poinformować bliskich o kierunku i miejscu ewakuacji. Warto także zapoznać się z lokalizacją miejsc schronienia w swojej miejscowości.
Na wypadek długotrwałego braku prądu – spowodowanego katastrofą naturalną lub działaniem celowym – należy być przygotowanym na brak wody, ogrzewania, internetu i możliwości płatności bezgotówkowych. Przydatne będą wówczas zapasy żywności, gotówka oraz alternatywne źródła światła, np. latarka z zapasem baterii.
Coraz częściej mówi się również o plecaku ewakuacyjnym, który powinien posiadać każdy domownik. Powinien on zawierać najpotrzebniejsze rzeczy, szczegółowo opisane w poradniku.
W sytuacjach kryzysowych możemy być świadkami zdarzeń wymagających udzielenia pierwszej pomocy. Jest to obowiązek każdego z nas. Udzielając pomocy w dobrej wierze, nie ponosimy odpowiedzialności za nieumyślne błędy. Należy jednak zawsze zadbać o bezpieczeństwo własne i poszkodowanego, pamiętając, że w czasie kryzysu służba zdrowia może być przeciążona.
Warto także reagować na podejrzane zachowania, takie jak fotografowanie lub filmowanie obiektów infrastruktury krytycznej (jednostek wojskowych, linii kolejowych, lotnisk). Takie zdarzenia należy zgłaszać pod numer 112. Każde zgłoszenie jest weryfikowane, a za błędną informację nie grożą konsekwencje.
W sytuacjach nadzwyczajnych kraj może być narażony na działania terrorystyczne, cyberataki oraz dezinformację. Dlatego informacje należy czerpać wyłącznie z wiarygodnych, publicznych źródeł.
Poradnik Bezpieczeństwa to tylko część wiedzy, ale bardzo istotna. Uczy, jak radzić sobie bez prądu i wody oraz jak pomagać innym. Podobne publikacje funkcjonują w wielu krajach europejskich i traktowane są z należytą powagą. W Polsce, mimo krytyki części społeczeństwa, władze konsekwentnie podejmują działania na rzecz edukacji i rozbudowy infrastruktury bezpieczeństwa.
Czy Lubuszanie mogą czuć się bezpiecznie? Wojewódzki Zespół Zarządzania Kryzysowego zapewnia, że tak, a służby i instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo mieszkańców pozostają w pełnej gotowości do niesienia pomocy Lubuszanom.
Warto mieć Poradnik Bezpieczeństwa pod ręką – oby nigdy nie był potrzebny, ale jeśli już… lepiej być przygotowanym.