Idea wiosek tematycznych nie jest nowa. Takie wioski działają z powodzeniem m.in. w Australii, Japonii, Korei Płd., Chinach, USA czy Kanadzie. W Europie pierwsze wioski powstały w Austrii w drugiej połowie XX wieku. Poza Austrią, największą popularnością cieszą się w Niemczech, Belgii, Francji i Portugalii.
Wioski tematyczne tworzone są w Polsce od 1999 r. Obecnie jest ich ok. 100. Są one oczywiście w różnych stadiach rozwoju. Wsie tematyczne powstają najczęściej w regionach o mniejszych szansach rozwojowych i miejscach mniej zasobnych w oczywiste atrakcje turystyczne.
Pierwszy, pilotażowy projekt tworzenia wiosek tematycznych realizowany był w latach 1999 ? 2008 w okolicach Koszalina. W ramach tego projektu powstało pięć wiosek. Były one miejscem nauki oraz inspiracją dla następnych tego typu przedsięwzięć. Obecnie najwięcej wiosek tematycznych znajduje się na Dolnym Śląsku. Funkcjonują one pod wspólną nazwą ?Wioski z pomysłem?. Wsie tematyczne znajdują się także w wielu innych województwach.
Wioski tematyczne są jednym ze sposobów na wprowadzenie danej miejscowości do gospodarki wiedzy, doznań i twórczości. Są one propozycją dla tych regionów, w których kończą się dotychczasowe sposoby zarobkowania związane z rolnictwem i dodatkową pracą w przemyśle. To sposób na tworzenie, niekiedy przy niewielkich nakładach, nowej oferty wsi lub pojedynczych gospodarstw.
Główne działania skierowane są tu nie na rozwijanie zwykłej infrastruktury turystycznej, lecz na tworzenie oferty związanej z doznaniami, edukacją i twórczością. Przy jej opracowywaniu istotne jest przygotowanie gier, zabaw, zajęć warsztatowych, programu edukacyjnego ? tego, co może być podstawą produktu turystycznego. Tworzenie wioski tematycznej nie zawsze wynika z potrzeb ekonomicznych. Często impulsem do jej powstania jest chęć ożywienia życia społecznego i kulturalnego wsi.
Stowarzyszenie ?Łaz ? Zielony Las?, działające we wsi Łaz, gmina Żary, zorganizowało w dniu 8 lipca jednodniowy wyjazd studyjny do dwóch dolnośląskich wiosek tematycznych dla członków stowarzyszenia i zaprzyjaźnionych stowarzyszeń, żeby zobaczyć jak to wygląda w praktyce.
Pierwszą odwiedzoną miejscowością były Borówki ? Wioska Darów Lasu. Na uczestników wyjazdu czekała tu ziołowa gawęda ? edukacyjny spacer po ziołowym ogrodzie z zielarką ? pogadanka o ziołach i ich zastosowaniu w życiu codziennym, warsztaty zielarskie we Wrzosowej Chacie, questing – Wyprawa Odkrywców ?Wędrówki z przyrodą w Borówkach” oraz Ścieżka Zmysłów – bosa trasa. To nie wszystkie atrakcje tej miejscowości, ale niestety czas na wizytę był ograniczony.
Druga miejscowość to Niedźwiedzice ? Wieś Bociana. To dobry przykład wykorzystania miejscowego potencjału przyrodniczego. W miejscowości znajduje się kilkanaście bocianich gniazd, więc wszelkie działania w miejscowości są podporządkowane bocianiej tematyce. Uczestnicy wyjazdu wzięli udział w warsztatach szycia bociana z filcu, questing?u ?Szlakiem gniazd bocianich w Niedźwiedzicach” ? edukacyjnej grze terenowej oraz odwiedzili Skrzydlaty Sklepik z pamiątkami: gadżety z bocianami, długopisy, linijki, piórniki, magnesy itp. I tak jak poprzednio ze względu na ramy czasowe nie było można skorzystać z bogatej oferty, którą przygotowano z myślą o grupach szkolnych i turystach.
Czy ten wyjazd przełoży się na utworzenie wioski tematycznej w Łazie? A może tylko wzbogaci preferencje wypoczynkowe mieszkańców? Czas pokaże.
