Konferencja popularno-naukowa, poświęcona migracjom i przesiedleniom, była jedną z licznych imprez zaplanowanych w ramach obchodów 75-lecia przesiedlenia Poleszuków na tereny Polski Zachodniej. Głównym organizatorem obchodów jest dr n. med. Wojciech Weryszko, inicjator powstania Muzeum Etnograficznego ?Petelewo? im. Ludwika Weryszko, przy współpracy z ks. proboszczem Krzysztofem Studzińskim i Towarzystwem Przyjaciół Polesia i Białkowa.
Program obchodów pokrzyżowała organizatorom pandemia. Konferencja, planowana na listopad 2020 roku, odbyła się ostatecznie 6 listopada 2021 roku w sali Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Cybince.
Na przełomie października i listopada 1945 roku mieszkańców okolic Berezy Kartuskiej przesiedlono na tereny zachodniej Polski, skąd wysiedlono rodzimą ludność niemiecką. Dla obu nacji było to traumatyczne doświadczenie, bowiem jedni i drudzy musieli opuścić swoje domy i pozostawić dorobek wielu pokoleń.
Migracje to stały element historii ludzkości. Ludzie przemieszczali się z różnych powodów, najczęściej szukając lepszego miejsca do życia, ale też powodem migracji były częste konflikty zbrojne czy religijne.
W swoim referacie ks. prof. Jan Radkiewicz omówił ruchy migracyjne w starożytności na podstawie historii narodu żydowskiego. Podkreślił, że to wiara w Boga pozwoliła Żydom zachować odrębność i tożsamość narodową pomimo ogromnego rozproszenia.
Prof. Cezary Trosiak skoncentrował się w swoim wykładzie na założeniach polskiej polityki migracyjnej w latach 1945-1947. Wskazał, że zgodnie z jej założeniami w powiatach graniczących z Niemcami przeważało osadnictwo wojskowe, a ludność z terenów Kresów Wschodnich miała być przesiedlana równoleżnikowo, tak aby przesiedleńcy trafiali w miejsca o podobnych warunkach klimatycznych. Ludność rodzima pozostająca na terenach osadniczych miała być zaczynem procesów integracyjnych.
Na migracjach powojennych ludności niemieckiej skupiła się w swoim wykładzie dr Lidia Zessin-Jurek. Omówiła nie tylko problem wysiedleni ludności niemieckiej na teren Niemiec, ale także przesiedlenia ludności niemieckiej na teren Związku Radzieckiego, czy przetrzymywania jej w polskich obozach odosobnienia. Przedstawiła również działalność powstałego w Berlinie Centrum Dokumentacji Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie.
Wykład Wojciecha Weryszko na temat ruchów migracyjnych ludności okolic Berezy Kartuskiej w pierwszej połowie XX wieku, obejmujący okres od emigracji zarobkowej, poprzez wywózki w głąb Związku Radzieckiego po przesiedlenie na obszar powojennej Polski.
Konferencję zakończyła projekcja filmów: ?Polesie, rozstanie: i ?Polesie, raj utracony?.
