Kolejny raz rozmawiano o bardzo istotnych sprawach dla obywateli naszego kraju w super ciekawej dyskusji. Gospodarzem spotkania był ?Tygodnik Powszechny?, a gościem prof. dr hab. Antoni Dudek – polski politolog i historyk.
Tematem przewodnim była najnowsza tradycja decentralizacji RP i wnioski z tego płynące, na przykładzie przeszłości i przyszłości Polski. Profesor w mówił w bardzo barwny, ale zrozumiały sposób jak przystało na wykładowcę akademickiego, ale i sprawnego komentatora politycznego, a zaczął od rekomendacji swojej książki pt ?Od Mazowieckiego do Suchockiej? ? pierwsze rządy wolnej Polski. Dalej stwierdził, że realna decentralizacja musi zacząć się od decentralizacji finansowej, czyli zapewnienia samorządom znacznie większych niż obecnie dochodów własnych, całkowicie niezależnych od decyzji władz w Warszawie. Po szerokim omówieniu nowego projektu decentralizacji, którego profesor jest współautorem nastąpiła dyskusja. Jako jedno z pierwszych było pytanie czy aby nie spowoduje to większego chaosu czy wręcz odwrotnie usprawni dostęp do usług publicznych i uzdrowi państwo.
Profesor w odpowiedzi stwierdził, że przecież decentralizacja to delegowanie dotychczasowych uprawnień decyzyjnych na dół do samorządów. Podawał przykład np. zakazu handlu w niedzielę, dlaczego zakaz ma obowiązywać obligatoryjnie a nie wg uznania mieszkańców regionu. Tam gdzie społeczeństwo jest konserwatywne zapewne będzie istniał zakaz handlu a w środowisku liberalnym zapewne sklepy będą czynne w niedzielę. Dalej wymieniał edukację za przykład podawał, że o kierunkach szkolenia młodzieży powinny decydować samorządy i rynek pracy a nie ingerencje z centrali, nauczanie religii w szkołach to powinna być decyzja oddolna, czy decydowanie o formie matury przez samorządy. Prelegent mówił jak miałaby wyglądać regionalna służba zdrowia czy przyzwolenie na aborcję czy inne liberalne zagadnienia ideologiczne np. zgody na śluby gejowskie. Mocno wyartykułowano, że proponowana decentralizacja Polski to oddanie większej władzy samorządom. To nie jest rozbicie dzielnicowe ani zwykła federalizacja państwa a jedynie zapobieżenie podziałowi kraju na istniejący duopol i polaryzacje kraju.
Zdaniem Antoniego Dudka osiągnęliśmy już poziom, który zacznie zagrażać rozwojowi Polski. Przez ostatnie lata od drugiej reformy administracyjnej wprowadzającej samorządy wojewódzkie, mieliśmy w Polsce do czynienia z sytuacją względnej równowagi między rządem i samorządem. Ten etap powoli się kończy – ocenił profesor. Polskę czekają poważne wyzwania jak: starzenie się społeczeństwa kryzys energetyczny i hydrologiczny. Te problemy będą miały ogromny wpływ na stosunki między rządem a samorządami. Dlatego profesor diagnozuje – ?Są dwie drogi: albo odpowiedzią na rozwiązywanie tych problemów będzie postępująca centralizacja kraju, czyli krok po kroku odbieranie uprawnień samorządom, albo odwrotnie: proces sensownej, rozsądnej, przemyślanej decentralizacji, żeby rząd mógł się skupić na kwestiach natury strategicznej?.
W rękach władzy centralnej byłyby sprawy m in polityki zagranicznej, sadownictwo czy obronność i inne służby mundurowe. Profesor wyraźnie zastrzegł, że nie wszystko neguje, co robi obecna władza, ale wspomniał o oporze elit politycznych naszego kraju z prawa i lewa w obawie o utratę wpływów urzędników władzy centralnej.
Spotkanie zakończono w miłej atmosferze nie wyczerpując pytań do profesora Antoniego Dudka.
